---------------------------------------------------------

ابعاد

سیستم ترمز ABS

-------------------------------------------

مشخصات عمومي

موتور

 
مواد امتحاني و ضرايب دروس عمومي و پايه براي کليه رشته هاي امتحاني:

جدول شماره 2- عنوان رشته امتحاني، عنوان رشته تحصيلي، عناوين و منابع آزمون

تذكر: هرگونه قطع شدن در اتصال مثبت باتري به كنترل يونيت، باعث از بين رفتن كدهاي خطا در حافظه مي‌گردد.

·       هنگام روشن بودن خودرو، سيمهاي باتري را از آن جدا نكنيد.

·        هنگام باز بودن سوئيچ، سيستمهاي ارتباطي كنترل يونيت را از آن جدا نكنيد.

·        هنگام چك كردن سيستم سوخت‌رساني و جرقه به صورت دستي با استفاده از اهم‌متر، حتماً اتصالات انژكتورها را جدا كنيد.

قبل از اتصال مجدد كانكتور، موارد زير را چك كنيد :

·        وضعيت كانكتورها و اتصالات مختلف (از لحاظ كج شدن، خوردگي و ... )

·        وجود روكش سيم‌ها و عايق بودن پين‌ها نسبت به هم

·        درست عمل كردن خار قفل كن كانكتور

  در طي انجام تستها و تعميرات الكتريكي :

·        باتري بايد كاملاً شارژ شده باشد.

·        هرگز از يك منبع تغذيه با ولتاژ بيشتر از 16 ولت استفاده نكنيد.

·        هرگز از لامپ تست استفاده نكنيد.

·        از توليد جرقه در كوئل خودداري كنيد.

به منظور جلوگيري از صدمه ديدن خودرو :

·        هنگام روشن بودن خودرو، سيم‌هاي كوئل را جدا نكنيد.

·        به منظور روشن كردن خودرو، هرگز آن را هل ندهيد. (با دنده روشن نكنيد.)

·        در شرايطي كه اتومبيل ايستاده است، به مدت 15 دقيقه موتور با دور زياد كار نكند.

تذكر: هنگام عيب‌يابي با دستگاه دياگ، دو نوع خطا (Fault) وجود دارد: خطاي دائـم(Permanent Fault) و خطـاي متنـاوب (Intermittent Fault). خطاهاي متناوب يا غير اساسي معمولاً با انجام عمل پاك كردن خطاها (Fault Clearing)  پاك مي‌شوند، در حاليكه خطاهاي دائم يا اساسي، معمولاً بيانگر وجود يك اشكال اساسي مانند قطع بودن سيم‌ها، خرابي قطعات و ... مي‌باشند.

نحوه چك كردن سلامت سيم‌ها

چك كردن عدم قطعي سيمها و عايق‌بندي آنها :

مقاومت‌ها در شرايط جدا بودن كانكتورها اندازه‌گيري مي‌شوند.

هنگام اندازه‌گيري مقاومتها، حتماً مقاومت سيم‌هاي اندازه‌گيري را از مقاومت خوانده شده كم كنيد. 

1- وجود مدار باز :

مقاومت R1 را اندازه‌گيري كنيد :

·       اگرR1 £ 1W  ، سيم قطعي ندارد.

·        اگر£  R1  KW 199.9 ، سيم قطعي دارد.

2- وجود اتصالي به بدنه (ولتاژ منفي) :

مقاومت R2 را اندازه‌گيري كنيد.

·        اگر WR2 ³ 199.9 K   : سيم به بدنه اتصالي ندارد.

·        اگرWR2 £ 199.9 K £W1 : سيم بطور ناقص به بدنه (ولتاژ منفي) اتصالي دارد.

·        ³ R2 W1  :‌ سيم بطور كامل به بدنه (ولتاژ منفي) متصل است.

3- وجود اتصالي بين دو سيم :

مقاومت R3 را اندازه‌گيري كنيد.

·        اگرW R3 ³ 199.9 K  :  سيمها به هم اتصالي ندارد.

·        اگرWR3 £ 199.9 K £W1 : سيمها بطور ناقص به هم اتصالي دارند.

·        R3 ³ W 1  :‌ سيمها بطور كامل به هم اتصالي دارند. 

4- اتصالي به ولتاژ مثبت (باتري) :

سوئيچ اصلي را باز كنيد.

كليد قسمتها و قطعاتي را كه احتمال مي‌دهيد به ولتاژ مثبت (باتري) اتصالي دارند، روشن كنيد.

ولتاژ  U1را اندازه‌گيري كنيد.

·        اگر U1=0V باشد، در اين صورت به ولتاژ مثبت (باتري) اتصالي ندارند.

·        اگر U1¹0V  باشد، در اين صورت به ولتاژ مثبت (باتري) اتصالي دارند.

تجزيه و تحليل نتايج :

تذكر : زماني كه كنترل يونيت خطائي را آشكار كرد، عيب‌ياب خودكار مشخص مي‌كند كه عملي بطور اشتباه انجام مي‌پذيرد و اين خطا مي‌تواند در قطعه مربوطه در اتصالات و كانكتورها و يا در داخل خود كنترل يونيت باشد.

1- وجود خطاها :

-       عملكرد سنسور دماي مايع سيستم خنك كننده موتور

-       عملكرد كنترل پمپ بنزين برقي

-       عملكرد پتانسيومتر دريچة گاز

-       عملكرد كنترل استپ‌موتور دور آرام

-       عملكرد سنسور سرعت خودرو

-       عملكرد سيستم تنظيم مخلوط سوخت و هوا

-       عملكرد سنسور فشار هواي منيفولد ورودي (MAP سنسور)

-       عملكرد سنسور دور موتور

-       عملكرد كنترل انژكتور 1 و 4

-       عملكرد كنترل انژكتور 3 و 2

-       عملكرد تنظيم مخلوط سوخت و هوا

-       عملكرد اطلاعات فرمان هيدروليك ولتاژ باتري

-       عملكرد كنترل يونيت سيستم سوخت‌رساني و جرقه (M)

-       عمكرد كنترل كوئل 2  (M)

تذكر : (M) = خطاي دائمي (اساسي)

تذكر : خطاي دائمي (اساسي) باعث روشن شدن لامپ عيب‌ياب مي‌شود.

2- متغيرهاي وابسته‌اي كه هنگام بروز يك خطا، در حافظة دستگاه ذخيره مي‌شوند :

متغيرهاي وابسته، پارامترهاي مرتبط با يك خطا هستند.

هنگامي كه كنترل يونيت يك خطا را تشخيص داد، در همان لحظه دو پارامتر (متغيرهاي مربوط به خطاها) در حافظه ثبت مي‌شوند. اين اطلاعات اضافي به تعميركار در زمان عيب‌يابي و رفع خطا كمك مي‌كند.

3- عدم برقراري ارتباط با دستگاه عيب ياب :

موارد زير را كنترل كنيد :

-       عملكرد ايموبيلايزر

-       سيم ارتباط با دستگاه عيب‌ياب

-       ولتاژ مثبت +Ve باتري متصل به كنترل يونيت

-       ولتاژ تغذيه +Ve بعد از سوئيچ اصلي متصل به كنترل يونيت

-       عملكرد دستگاه عيب‌ياب

در صورتيكه تستهاي فوق صحيح بودند، كنترل يونيت را تعويض كنيد.

عيب‌يابي و رفع عيب كنترل يونيت (ECU) :

 معرفي و عملكرد ECU :

همانطور كه قبلاً گفته شد، اين دستگاه، عملكرد خود را بر مبناي بسياري از اطلاعاتي كه از سنسورهاي مختلف دريافت مي‌كند، تنظيم نموده و عمليات زير را تحت كنترل قرار مي‌دهد :

·       حرارت موتور (بوسيله دماي مايع سيستم خنك كننده)

·        حجم هواي مورد استفاده (بوسيله سنسور دماي هواي ورودي، سنسور فشار هواي منيفولد ورودي MAP Sensor  و سنسور دور موتور)

·        شرايط كاركرد موتور مانند: روشن شدن، دور آرام، سرعت ثابت خودرو، سرعت متغير خودرو و قطع و وصل انژكتورها (بوسيله پتانسيومتر دريچه گاز، سنسور دور موتور، سنسور سرعت خودرو)

·        فشار هواي ورودي بوسيله سنسور فشار هواي منيفولد ورودي MAP Sensor

·        ولتاژ باتري

·        وضعيت سيستم كمپرسور كولر

در ضمن ECU ، آوانس خودرو را بر اساس پارامترهاي زير تنظيم مي‌كند:

-       دور موتور (بوسيله سنسور دور موتور)

-       فشار هواي ورودي (بوسيله سنسور فشار هواي منيفولد ورودي)

-       وضعيت سيستم كمپرسور كولر

-       دور موتور در حالتهاي مختلف

-       دماي موتور

-       سرعت خودرو

-       حجم هواي مكش شده

-       ولتاژ باتري

ECU مي‌تواند موتور مرحله‌اي دور آرام را كنترل كند :

ECU اين عمل را در زمانهاي استارت، دور آرام موتور و كاهش سرعت خودرو با برداشتن پا از روي پدال گاز با در نظر گرفتن پارامترهاي زير انجام مي‌دهد :

دماي موتور (بوسيله سنسور دماي مايع سيستم خنك كننده موتور)، عملكرد كمپرسور كولر و مصرف‌كننده‌ها (مانند شيشه گرمكن عقب، لامپ چراغ‌هاي جلو و غيره)

ECU مي‌تواند قطعات زير را كنترل كند :

رله دوبل، سيستم كولر، دور سنج موتور، لامپ عيب‌يابي، سرعت‌سنج خودرو، كمپرسور كولر (كنترل موتور مرحله‌اي دور آرام به منظور جلوگيري از ايستادن موتور در زمان قطع و وصل كولر)، گرمكن دريچه گاز (از طريق رله دوبل)، پمپ بنزين برقي (از طريق رله دوبل)، ارتباط با دستگاه عيب‌ياب، فرمان هيدروليك (كنترل افزايش فشار روغن در زمان دور آرام به منظور جلوگيري از نامنظم كار كردن موتور).

نحوه عملكرد ECU در شرايط مختلف :

-       اصلاح در زمان استارت موتور :

در زمان استارت زدن، ECU فرمان فعال شدن انژكتورها را بصورت موج‌هاي پله‌اي با عرض ثابت صادر مي‌كند يعني انژكتورها بصورت متناوب شروع به پاشش يكنواخت مي‌كند.

مقدار سوخت تزريق شده بستگي به موقعيت پيستون نسبت به نقطه مرگ بالا (TDC) همچنين به مقدار دما و فشار هواي ورودي بستگي دارد. در عين حال مقدار هواي اضافي، توسط استپ موتور و با پارامترهاي مربوط به سوخت تعيين مي‌گردد. پس از استارت زدن و روشن شدن موتور، دور آرام با توجه به دماي مايع سيستم خنك كننده تعيين مي‌گردد.

·       عملكرد در دورهاي مختلف :

در زمان تغييرات لحظه‌اي موتور ( شتابگيري، كاهش سرعت)، مدت زمان تزريق سوخت انژكتورها بر اساس تغيير در مقادير پارامترهاي زير تعيين مي‌گردد :

·       دور موتور (بوسيله سنسور دور موتور)،

·        وضعيت دريچه گاز (بوسيله پتانسيومتر دريچه گاز)

·        فشار هواي ورودي (بوسيله سنسور فشار هواي منيفولد ورودي)

·       دماي مايع خنك كننده (بوسيله سنسور دماي مايع سيستم خنك كننده)

قطع پاشش سوخت انژكتورها :

در زمان كاهش سرعت خودرو و در زماني كه بطور ناگهاني فشار پا را از روي پدال گاز بر مي‌داريم، ECU پاشش سوخت انژكتورها را به دلايل زير قطع مي‌كند:

·       كاهش مصرف سوخت

·       كاهش آلودگي هوا و دودهاي خروجي اگزوز

شروع مجدد پاشش انژكتورها :

بعد از قطع پاشش سوخت، هنگامي كه دور موتور به مقدار مشخصي مي‌رسد عمل پاشش مجدداً شروع مي‌شود تا از خاموش شدن موتور جلوگيري شود.

علائم پاك شدن حافظه ECU :

اين روش روي موتور معلوم مي‌شود :

1-   ريپ زدن موتور

2-   خاموش شدن موتور پس از استارت

3-   خاموش شدن موتور در رها كردن سريع پدال گاز

نكته : عامل ثبت اطلاعات درECU يك باتري است كه پس از خراب شدن يا برداشتن اين باتري به مدت 30 دقيقه ECU حافظه موقت آن خالي از اطلاعات مي‌شود.

مواردي كه باعث حذف و پاك شدن حافظه ECU مي‌شود :

1-  قطع كردن باتري (بيش از يك ربع ساعت)

2-  جدا كردن خود كنترل يونيت (ECU)  بيش از يك ربع ساعت

3-  به روز كردن اطلاعات (Down loading)  ECU

پس اگر موتور ماشيني بد كاركرد بهتر است يكبار down load , ECU  شود.

روش تجديد حافظه كردن ECU [1]

1-  توسط دستگاه عيب‌ياب، عيب‌هاي ثبت شده را پاك كنيد. (پس قبل از تعمير قطعه‌اي كه دستگاه دياگ نقص آنها را نشان داده، ابتدا بايد اين عيب را از حافظه آن پاك كرد، سپس به تعمير پرداخت. چون اين عيب در ECU  ثبت مي‌شود، ‌اگر پس از پاك كردن اين عيب پاك شد، پس معلوم مي‌شود عيب حتماً وجوددارد، و حال به سراغ تعمير قطعه مي‌رويم).

2-  سوئيچ را به مدت 10 ثانيه بسته و سپس به مدت 10 ثانيه باز كرده و بدون اينكه پدال گاز را فشار دهيم موتور را روشن مي‌كنيم. (با اين كار استپر موتور تنظيم مي‌گردد، و بر اثر گاز دادن استپر موتور تنظيم نمي‌شود.)

3-  شناساندن دنده‌ها به ECU :

دنده 1 ¬  موتور را روشن كرده، در دنده 1 قرار دهيد و حركت كنيد، دور موتور را به  rpm 3500  برسانيد، سپس به دنده 2 رفته و دور موتور را به  rpm 3500  برسانيد، سپس گيربكس را خلاص كرده و مجدداً در دنده 1 قرار دهيد. (پس هر دنده‌اي كه بخواهيم براي ECU  تعريف كنيم بايد تا 1 دنده بالاتر نيز برويم.)

دنده 2 ¬  دور موتور3500 ¬  دنده 3 ¬  دور موتور3500 ¬  خلاص¬  دنده 2

دنده 3 ¬  دور موتور 3500 ¬  دنده 4 ¬  دور موتور3500 ¬  خلاص¬  دنده 3

دنده 4 ¬  دور موتور3500 ¬  دنده 3 ¬  دور موتور3500 ¬  خلاص¬  دنده 4

دنده 5 ¬  دور موتور3500 ¬  خلاص¬  دنده 5 ¬  خلاص

4-  موتور را گرم كرده و به مدت چند دقيقه با دورهاي مختلف حركت كنيد. (مخصوص ECU  نو و تازه)

5-  با دستگاه عيب‌ياب چك كنيد كه عيبي در سيستم ثبت نشده باشد، در صورت وجود عيب، پس از رفع عيب، مجدداً عمليات تجديد حافظه را انجام دهيد.

پس بطور خلاصه جهت تجديد حافظه ECU مراحل زير را طي مي‌كنيم.

1-  ابتدا كليد اتصالات را وصل مي‌كنيم.

2-  سپس سوئيچ را به مدت 6-15 تا 6-10 ثانيه باز مي‌كنيم. (استارت نمي‌زنيم.)

3-  سپس سوئيچ را بسته و به مدت 6-5 ثانيه صبر مي‌كنيم.

4-  سپس استارت زده و پس از روشن شدن خودرو به مدت 6-10 ثانيه كاري انجام نمي‌دهيم.

5-  اگر خودرو روشن نشد (استارت نخورد)، كابل باتري را به مدت 15 دقيقه برمي‌داريم.

6-  اعمال فوق را مجدداً تكرار مي‌كنيم.

نكات ايمني مربوط به ECU

1-  قبل از برداشتن كابل + باتري كانكتور ECU  را جدا نكنيد.

2-  كليد اتصالات را بيش از 15 دقيقه بر نداريد.

3-  در صورت تعويض ECU حتماً از ECU مربوط به همان خودرو استفاده كنيد چون همانطور كه گفته شد، ECU هر خودرويي منحصر به همان خودرو است.

4-  چون ECU  عايق رطوبتي ندارد، اگر در هنگام روشن بودن آب بخورد، ECU  مي‌سوزد.

5-  در هنگام تست برق سر شمع‌ها، حتماً از يك شمع يدك استفاده شود.

6-  باتري به باتري كردن خودرو بصورت 24 ولت «سري» ممنوع است.

7-  دست زدن به كانكتور ECU  قبل از دست زدن به بدنه ممنوع است.